ROTHAARSTEIG
Willingen – Latrop = ± 50 km

.(Geen top trail, wel interessante wandelroute na de "verherende Sturm")Rothaargebirge:
Dit ligt ten zuidoosten van Dortmund.
Het is een oud middelgebergte met toppen van ongeveer 800 m.
Deze toppen zijn in de loop der tijd door
verwering en erosie afgerond. Men noemt
zo'n afgeronde top in het Duits een "Kuppe".
De bekendste is hier de Kahler Asten (841m)
Het Rothaargebergte is zeer bosrijk.
Slechts enkele "Kuppen" hebben géén bos,
maar bergheide.

Rothaarsteig:
Zo heet het langeafstandspad van 154 km. Het loopt grotendeels over de kam op hoogtes tussen ongeveer 600 en 800 m. Op die manier omzeil je de drukke plaat-
sen in de omgeving. Uitgezonderd het toeristenoord Winterberg.

Fotoalbum:
Nog geen gevonden.

Mooiste deeltraject: van Willingen over Winterberg naar Latrop (± 50 km).
Een groot gedeelte daarvan staat beschreven in:
Korte bergwandelvakanties; 12 meerdaagse bergtochten in
Frankrijk, Zwitserland, Duitsland en Schotland,
Paul Maes (red), Lannoo, 2005
In dit boek loopt men van Niedersfeld naar Birkelbach (72 km). De route is als volgt:
• Vanuit Niedersfeld oostwaarts omhoog over het toegangspad naar de kam.
• Over de kam zuidwest-waarts via Winterberg en de Kahler Asten.
• Daarna de dalvariant door het Grubenbachtal naar Schanze en Latrop.
• Opnieuw naar de kam en via Jagdhaus naar Rhein-Weser-Turm.
• Vanaf de kam oostwaarts naar beneden via het Schwarzbachdal naar Birkelbach.

Brilon.
.
.
Küstelberg.

Lengte en tijdsduur:
• Willingen – Latrop: 50 km.
- Met een lichte dagrugzak loop je dat in ongeveer 2½ dag.
- Met trekkingrugzak en tent in ruim 3 dagen.
• Niedersfeld – Birkelbach 72 km.
- Met een lichte dagrugzak loop je dat in ongeveer 3½ dag (zie Van dag tot dag)
- Met trekkingrugzak en tent in 4 ½ dag.

Beste periode:
Van begin juni tot eind september.
( In september is het al wel vroeg donker ! )

Moeilijkheidsgraad: middelzwaar.
Een enkele keer stijg je aaneengesloten enkele honderden hoogtemeters, maar
ook dan is het geen steile klim. De rest van de tijd golft het pad zonder veel hoog-
teverschil op de kam op en neer.
Over het geheel genomen vind ik dit pad middelzwaar, zoals ook het geval is bij
Harzer-Hexenstieg en Malerweg.

Tussen Winterberg en Latrop.
.
.
Latrop: oude molen.

Routemarkering:
Deze is zeer goed. Voor het vinden van de route heb je de wandelgids met kaart-
fragmenten nauwelijks nodig. Die wordt meer gebruikt voor achtergrondinformatie.

Bevoorrading:
• Levensmiddelen: alleen in de grotere dorpen aanwezig.
• Drinkwater: Er zijn enige bronnen op de route met drinkbaar water. Ze staan
op de kaart aangegeven. Meestal zul je echter bij een huis drinkwater moeten
vragen.

Kahler Asten (841 m):
Deze "Kuppe" (=afgeronde top) is met zijn 841 m beduidend lager dan de Brocken (1142 m) in de Harz.
Op de Brocken heerst een ruig klimaat, dat veel lijkt op dat van IJsland.
Hier op de Kahler Asten oogt het allemaal wat vriendelijker. Haar bergheide be-
staat naast Struikhei hoofdzakelijk uit Blauwe - en Rode bosbes. Hier en daar staat
een enkele boom. Ik zag er o.a. Zachte berk, Ruwe berk, Grove den, Wilde lijsterbes, Ratelpopulier en Fijnspar. Deze laatste had slechts aan een zijde takken door de
sterke westenwind.
Over deze bergheide liep een heel interessant natuurleerpad.

Bergheide op de Kahler Asten.

Het bos:
Op de kam groeit vooral Fijnspar, slechts een enkele keer Beuk. Op steile hellingen langs de beekjes is nog wel wat beukenbos met daarin enkele Gewone esdoorns.
Tot slot zijn er nog her en der percelen Europese larix.
Op dit moment is 80 % Fijnspar (Picea abies). Dat is een exoot, een uitheemse
soort, die hier dus niet thuis hoort. Van nature groeit deze soort verder oost- en noordwaarts in een kouder klimaat. Ze werd door de mens ingevoerd, omdat ze
snel groeit.
De overige 20 % is Beuk (Fagus sylvatica). (Als de mensen de Fijnspar niet hadden aangeplant, dan zou de Beuk hier echter overheersen.)
Naast deze twee belangrijke soorten zijn er nog enkele onbeduidende, namelijk de Gewone esdoorn (Acer pseudoplatanus)en de Europese larix (Larix decidua).
De Gewone esdoorn hoort eigenlijk thuis in de ravijnbossen van de middelgeberg-
ten en de Alpen. Je ziet ze veel met andere esdoornsoorten in parken en straten,
maar minder in bossen.
De Europese larix komt van nature o.a. in de Alpen, de Hoge Tatra en de Sudeten
voor. Haar naalden staan aan de kortloten in rozetten. In het voorjaar zijn ze licht-
groen, in de zomer donkergroen en in het najaar goudgeel. Hierna worden ze afgeworpen. Het is dus de enigste naaldboom met 's winters geen naalden.

Millionenbank.

Winterstormen:
Met Kerstmis 1999 had orkaan Lothar ("der Jahrhunderd Sturm") in Sauerland al
veel schade aangericht, terwijl haar centrum over de Vogezen en het Zwarte Woud
trok. In Januari 2007 kwam er opnieuw een grote orkaan over, Kyrill genaamd.
In zwaarte werd deze een goede tweede. Deze kwam echter wel precies over het Rothaargebergte.
Hier veroorzaakte ze dan ook "die gröszte Katastrophe seit Menschengedenken".
De percelen met Fijnspar bij de kam werden grotendeels verwoest.
Meestal ontwortelden de bomen, lukte dat niet, dan brak de stam doormidden.
Dit is ook niet verwonderlijk, want de Fijnspar is een exoot, die niet aangepast is
aan deze omstandigheden.
Kyrill had vanzelfsprekend grote consequenties voor het langeafstandspad.
Het is daar nu veel gevarieerder geworden. Naast gesloten bos is er nu ook
open bos en een flink aantal stormvlakten vol opgewipte wortelkluiten.
Komende jaren zullen we kunnen zien hoe deze stormvlakten gekoloniseerd gaan worden door, varens, grassen en kruiden. Nu stond er al overal Gewoon vinger-
hoedskruid (Digitalis purpurea).
De stormvlakten zijn niet alleen goed voor de variatie langs het pad. Ze hebben
nog een tweede voordeel: er ontstaan nieuwe vergezichten. Helaas slechts tijdelijk. Eigenlijk zouden ze die stormvlakten niet meer moeten bebossen. Ze bezorgen de recreant de noodzakelijke afwisseling.
De zwaarte en frequentie van winterstormen neemt de laatste decennia toe.
Dit heeft alles te maken met de door mensen veroorzaakte klimaatverandering.
De materiële schade van Lothar was maar liefst 11 miljard euro ( Frankrijk en
Duitsland samen). Er vielen 100 mensenlevens te betreuren. In Parijs werden 60 %
van de daken beschadigd. Er staat ons nog wat te wachten in de toekomst!
Door de klimaatverandering krijgen we hier ook meer drogere zomers.
Een groot probleem voor de Fijnspar. Er is dus alle reden om snel over te schakelen
naar meer Beuk.

Kyrill was hier.

Wildkamperen: geen probleem.

Eindbeoordeling:
Langeafstandspaden over kammen van middelgebergten zijn in Duitsland dikwijls "langweilig". Veelal loop je dan langdurig "auf breiten Forstwegen" (over brede boswegen) met weinig uitzichtpunten.
Denk bijvoorbeeld aan: Hermannsweg, Rennsteig en Rothaarsteig.
Laatstgenoemde kunnen we, na de "verherende Sturm" voor de eerstkomende jaren
uit dit rijtje schrappen. Er is nu rond Winterberg variatie genoeg.
Wat de dorpjes en stadjes betreft, deze zien er te nieuw en te wit uit. Denk bijvoor-
beeld aan Latrop en Winterberg. Alsof ze onlangs nog helemaal gerestaureerd zijn.
Ze missen dan ook de charme van bijv. de kleurige, doorleefde huisjes in de Harz of
de Sächsische Schweiz.
Samengevat: Dit gedeelte van de Rothaarsteig is na de winterstorm van 2007
een zeer interessante wandeling geworden. Ze behoort echter niet tot de
top trails in Duitsland.

Beste websites:
www.fernwege.de/d/rothaarsteig/index.html
www.rothaarsteig.de
http://wiki.outdoorseiten.net

Weet je aanvullingen en verbeteringen van deze tekst?
Graag een e-mail naar:

En tot slot: veel wandelplezier !

Piet Smulders, 2007

.... ...